Uw invloed op het tussenjaar

Als ouder kunt u op verschillende manieren invloed hebben op het tussenjaar van uw kind zonder u er teveel mee te bemoeien. Hoe u samen kunt onderzoeken wat voor uw kind de beste invulling is van een tussenjaar leest u hier. Op deze pagina staat beschreven hoe u kunt proberen tussenjaar-ideeёn waar u niet blij mee bent bij te sturen.

Om te beginnen is het belangrijk dat uw kind merkt dat u geïnteresseerd bent in zijn/haar wensen en behoeften en dat u deze respecteert. Als u goed luistert naar uw kind, zal hij/zij eerder geneigd zijn om ook naar u te luisteren en te zoeken naar mogelijkheden om uw zorgen weg te nemen.
Door vragen te stellen zonder daarbij oordelen te geven, kunt u respectvol interesse tonen. Als u bijvoorbeeld vraagt hoe uw kind een tussenjaar zou willen invullen, laat hem/haar dan vrijuit vertellen en fantaseren zonder dat u meteen uw mogelijke bedenkingen of bezwaren laat horen. In plaats hiervan kunt u uw kind vervolgvragen stellen om zijn/haar ideeën en wensen duidelijker te krijgen, bijvoorbeeld: ‘Wat zou je in een tussenjaar het allerliefst doen als alles mogelijk was?’ ‘Met wie zou je dat willen doen?’ ‘Waar zou je dat willen doen?’ ‘Hoe lang zou je dat willen doen?’ ‘Hoe zou je de rest van een tussenjaar willen invullen?’

Heeft u goed naar uw kind geluisterd, dan kunt u vervolgens zelf vertellen wat er in u omgaat. Bijvoorbeeld dat u bang bent dat het erg veel geld zal gaan kosten, dat het gevaarlijk kan zijn, dat het moeilijk zijn om daarna te gaan studeren enzovoort. Vraag vervolgens niet meteen of uw kind met voorstellen voor oplossingen wil komen, maar vraag eerst wat hij/zij vindt van wat u zojuist hebt gezegd. Welke gedachten en gevoelens heeft hij/zij hierbij? Maakt hij/zij zich hierover ook zorgen? Of helemaal niet? En hoe komt dat dan? Deze vragen kunnen uw kind helpen om zich in uw zorgen te verplaatsen en van daaruit samen met u over oplossingen te gaan denken, die uw zorgen (misschien gedeeltelijk) wegnemen en die toch (misschien gedeeltelijk) aan zijn/haar wensen en behoeften tegemoetkomen.

Een voorbeeld. Is ‘avontuur zoeken’ de belangrijkste drijfveer van uw kind en wil hij/zij naar een land dat u te ver of te gevaarlijk lijkt, dan kunt u vragen of hij/zij een ander land kan bedenken dat ook avontuur biedt. Een organisatie inschakelen voor het regelen van de reis, het verblijf en/of bezigheden ter plaatse kan ook risico’s beperken; bijvoorbeeld doordat vrijwilligersprojecten door de organisatie worden gecontroleerd en gastgezinnen worden gescreend. Helaas is er geen keurmerk voor dergelijke organisaties en de pakketten en prijzen hiervan lopen sterk uiteen. De Nuffic geeft hier goede tips om deze te vergelijken.
Nog een paar voorbeelden. Als ‘iets voor anderen betekenen’ belangrijk is voor uw kind, dan wil hij/zij dit misschien ook wel in Nederland in plaats van in het buitenland. Als alleen vrijwilligerswerk financieel onhaalbaar is, kunt u hem/haar vragen om daarnaast te zoeken betaald werk, of naar betaald werk waarmee hij/zij ook iets voor anderen kan betekenen. Wil uw kind vooral graag eigen verantwoordelijkheid en vrijheid, dan kan op kamers gaan in Nederland die behoeften ook vervullen. En als het u een fijn gevoel geeft dat er enig toezicht is, dan kunt u bijvoorbeeld voorstellen om op zoek te gaan naar woonruimte bij een kennis die uw kind genoeg ruimte gunt om zijn eigen gang te gaan.

Blijft uw kind vasthouden aan plannen die u niet ziet zitten, dan kan het een oplossing lijken om ze te verbieden. Maar als dit lukt, geeft u hem/haar geen ruimte om zelf zijn leven te leren invullen. Wat u beter kunt doen, is (hoe moeilijk dat ook kan zijn) accepteren dat hij zijn eigen keuzes maakt en proberen de risico’s hierbij te beperken. Hoe u verschillende risico’s van een tussenjaar kunt beperken, vindt u in het menu op deze website onder het kopje ‘ouders’ bij ‘hoe u risico’s kunt beperken’.

Wilt u meer weten over communiceren met adolescenten, dan is het boek ‘Ik heb ook wat te vertellen!’ van Martine F. Delfos een aanrader. Wilt u meer weten over het verkleinen van de kans op conflicten en vergroten van de kans dat iemand – bijvoorbeeld uw kind – aan uw behoeften tegemoet wil komen, lees dan het boek ‘Geweldloze communicatie’ van psycholoog Marshall B. Rosenberg. Ook nuttig om in dit verband te lezen is het hoofdstuk ‘Eerst begrijpen… dan begrepen worden: principes van empathische communicatie’ uit Stephen R. Covey’s boek ‘De zeven eigenschappen van effectief leiderschap’. Hierbij kunt u het woord ‘leiderschap’ vervangen door ‘ouderschap’.